على محمدى خراسانى
46
كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى)
1 . روايت زياد بن عيسى : قال : سألت أباعبدالله ( ع ) عن قول الله عزّ وجلّ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ ، فقال : كانت قريش تقامر الرجل بأهله وماله فنهاهم الله عزّ وجلّ عن ذلك . « 1 » 2 . روايت نوادر : قال : قال أبو عبدالله ( ع ) فى قوله الله عزّ وجلّ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ ، قال : ذلك القمار . « 2 » بنابراين آيه شريفه از استيلا بر مال ديگران از راههاى غير مشروع ، مثل قمار نهى كرده است و مورد بحث ما را شامل نيست ؛ زيرا تجارت يعنى مطلق معاوضه بر اعيان نجسه ، بنابراين بيع ، اجاره ، جعاله ، مصالحه و . . . طريق نامشروع نيستند تا مشمول آيه باشند . آيه دوم ، آيه تحريم خبائث : خداوند در بيان اوصاف پيامبر ( ص ) ميفرمايد : . . . وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ ؛ « 3 » او بر مردم خبائث را تحريم مىكند . عنوان « خبيث » در مقابل عنوان « طيب » است و از مجموع كتب لغت و كلمات مفسران و بالاتر از همه از استعمالات قرآنى و روائى آنها استفاده مىشود كه اين دو ، هم وصف اعيان خارجى هستند ، مثل انسان خبيث يا طيب ، هم وصف اعراضاند ، مثل رنگ خبيث و رنگ طيب ، هم وصف نيتها و باطنها و نفوساند ، مثل نفس خبيث ، خُبث باطن ، هم وصف اخلاق زشت و زيبا هستند ، هم وصف اعمال زشت و زيبا مىتوانند باشند ، هم وصف اقوال و گفتههايند مثل كلمه خبيثه و كلمه طيبه و به معناى قبيح ، ردى ، پست و حرام شرعى اطلاق شدهاند . معادل فارسى كلمه خبيث « پليد » است
--> ( 1 ) . همان ، ص 164 ، ح 1 . ( 2 ) . همان ، ص 166 ، ح 8 . ( 3 ) . اعراف ( 7 ) : 157 .